Loading....
Showing posts with label სეილემის პროცესი. Show all posts
Showing posts with label სეილემის პროცესი. Show all posts
«Салемский прoцесс»


 19 февраля 1965 года, на сцене Театра им. Ш.Руставели, Роберт  Стуруа представил зрителю настолько впечатляющий  спектакль, что, даже через много лет, «Салемский процесс», в истории грузинского театра, считается одним из совершенных спектаклей.
В основе пьесы, автором которой является Артур Миллер, заложены исторические факты, происходящие в 1692 году. Факты, которые повествуют о беспределе, несправедливости, ложных обвинениях и клевете. Молодой Роберт Стуруа смог от имени своего поколения передать ту реальность недавнего прошлого, которую пережила предыдущее  поколение. В спектакле явно был след аллегории, гротеска, сарказма, иронии и фарса – всего того, что стало главным составляющим «политического театра» Стуруа.
Нодар Гурабанидзе считает «Салемский процесс» первым весомым спектаклем Стуруа. В его рецензии сказано: «...Этот спектакль включает в себя все компоненты: - актерское мастерство, сценография, музыка (составляющая одно целое) и стилистически безупречно компонированна. В нем отлично сливаются все традиции театра Руставели и особенности современного театра.»
У спектакля была очень интересная сценография. Вместо штор, зрителя и сцену разделяла огромная железная стена. Это стена своим весом и шумом ассоциировалась с гильотиной.  За этой стеной мир как-бы погружался в абсолютную темноту, где царила душераздирающая атмосфера.
В спектакле участвовали великие актеры Театра им. Ш.Руставели: З.Кверенчхиладзе, Е.Магалашвили,  Г.Сагарадзе,  Д.Гаганидзе, Б.Кобахидзе и др.
Из одной из статей, написанных о «Салемском процессе»:
·            «Стуруа точно определил психологические каналы человеческих отношений, определил точную интонацию спектакля».
·            «Салемский процесс» еще раз показал огромный художественный потенциал и навыки успешных решений творческих заданий Театра им. Ш.Руставели.» (18 марта 1965г, Тбилиси)
Следует отметить, что автор пьесы – Артур Миллер, присутствовал на одном из показов спектакля «Салемский процесс» на большой сцене Театра им. Ш.Руставели. Он сказал тогда: «Спектакль, исполненный с честью и без сентиментальностей, как на сцене других театров. Мне очень понравилось, очень впечатляюще. Он целеустремленный, сильнодействующий, цельный и монолитный, с хорошо продуманным эпизодным развитием».
В 1975 году, через 10 лет после премьеры спектакля, Роберт Стуруа сказал: «Моими первыми важными шагами в режиссуре были «Перед ужином» Розова и «Салемский процесс» Миллера. Режиссер обязательно должен попробовать себя во всех жанрах, чтоб прочувствовать их особенность и понять свое призвание. Для этого мне понадобилось больше 10-ти лет, хотя, мне до сих пор сложно сказать, что я нашел свое «амплуа».
Это был спектакль, поставив который, Роберт Стуруа стал одним из безмерно интересных режиссеров своего поколения. И сегодня, через много лет, он постоянно поражает любого зрителя.


Перевод – Ани Чибошвили
სეილემის პროცესი
|მაკო გოჩაშვილი|

27  წლის რობერტ სტურუამ 1965 წლის 19 თებერვალს რუსთაველის თეატრის სცენაზე საზოგადოებას ისეთი შთამბეჭდავი და სრულყოფილი სპექტაკლი წარუდგინა, რომ  წლების შემდეგაც ქართული თეატრის ისტორიაში „სეილემის პროცესი“ ერთ-ერთ ყველაზე სრულყოფილ სპექტაკლად მიიჩნევა.
პიესას, რომლის ავტორიც ამერიკელი დრამატურგი არტურ მილერია, 1692 წელს მომხდარი ისტორიული ფაქტები უდევს საფუძვლად. ფაქტები, რომლებიც განუკითხაობაზე, უსამართლობაზე, ცრუ მტკიცებებზე და ცილისწამენით შედგენილ ჩვენებებზე მეტველებდნენ. ახალგაზრდა რობერტ სტურუამ მოახერხა, რომ თავისი თაობის სახელით სიმართლე ეთქვა უახლოესი წარსულის იმ სინამდვილეზე, რომელმაც მისი წინა თაობა ერთიანად შეიწირა. სპექტაკლში აშკარა კვალს ტოვებდა ალეგორია, გროტექსკი, სარკაზმი, ირონია, ფარსი - ყველაფერი, რაც სტურუას „პოლიტიკური თეატრის“ უმთავრებს შემადგენელ კომპონენტებად იქცა.
ნოდარ გურაბანიძე „სეილემის პროცესს“ რობერტ სტურუას პირველ დიდ სპექტაკლს უწოდებს. მის მიერ გამოქვეყნებულ რეცენზიაში ვკითხულობთ: „...მასში ყველა კომპონენტი ამოქმედებული იყო: - სამსახიობო შერულება, სცენოგრაფია, მუსიკა ერთ მთლიანობას ქმნიდა და სტილისტურად უნაკლოდ იყო კომპონირებული. აქ ერთმანეთს ერწყმოდა რუსთაველის თეატრის ტრადიციის და თანამედროვე თეატრის საუკეთესო თვისებები.“
მეტად საინტერესო იყო სპექტაკლის სცენოგრაფია. ფარდის ნაცვლად სცენაზე რკინის მძიმე კედელი ეშვებოდა, რომელიც ერთმანეთისგან ყოფდა პარტერსა და სცენას. ეს ის რკინის ფარდაა, რომელიც სახანძრო უშიშროების მიზნით ეშვება ხოლმე სპექტაკლის დასასრულს. ეს კედელი  თავისი სიმძიმითა და ხმაურით გილიოტინასთან ასოცირდებოდა. ფარდის მიღმა სრულ სიბნელეში ჩაფლული სამყარო იყო, სადაც უაღრესად მძიმე, სულის შემხუთველი ატმოსფერო სუფევდა.  
სპექტაკლში მონაწილეობდნენ რუსთაველის თეატრის უკვდავი მსახიობები: ზ. კაერენჩხილაძე, ე. მაღალაშვილი, გ. საღარაძე, ჯ. ღაღანიძე, ბ. კობახიზე და სხვ.
„სეილემის პროცესზე“ დაწერილ უამრავ სტატიას შორის ვკითხულობთ:
o        „სტურუამ იპოვნა ადამიანების ურთიერთობის ფსიქოლოგიური არხები, მონახა სპექტაკლის ზუსტი ინტონაცია.“
o        „სეილემის პროცესის დადგმამ ერთხელ კიდევ გვიჩვენა რუსთაველის თეატრის დიდი მხატვრული პოტენციალი და რთული შემოქმედებითი ამოცანებს წარმატებით გადაწყვეტის უნარი.“  (1965 წლის 18 მარტი, თბილისი).
აღსანიშვანია ის ფაქტრი, რომ ეს სპექტაკლი პიესის ავტორმა, არტურ მილერმა იხილა რუსთაველის თეატრის დიდ სცენაზე. სწორედ მას ეკუთვნის შემდეგი სიტყვები: „დარბაისლური წარმოდგენაა და არა სენტიმენტალური, როგორც ეს ზოგიერთ სცენაზე მინახავს. მომეწონა, ძალზე შთამბეჭდავია. მიზანსწრაფულია, ძლიერია მოქმედება, მთლიანია და მონოლითური, კარგად ჩაფიქრებული ეპიზოდები მოქმედების განვითარების საშუალებას იძლევა.“
1975 წელს, სპეტაკლის დადგმიდან ათი წლის შემდეგ, რობერტ სტურუამ თქვა: „ჩემი პირველი სერიოზული ნაბიჯი რეჟისურაში გახლდათ როზოვის „ვახშმობის წინ“ და მილერის „სეილემის პროცესი.“ რეჟისრომა აუცილებლად უნდა გამოსცადოს თავი ყველა ჟანრში, რათა შეისისხლხორცოს მათი თავისებურებანი, მიაგნოს იმას, რისთვისაცაა მოწოდებული. ამისათვის მე ათ წელზე მეტი დამჭირდა, მაგრამ, თქვენ წარმოიდგინეთ, ახლაც მიჭირს თქმა, ვიპოვე თუ არა ჩემი „ამპლუა."


ეს იყო სპექტაკლი, რომლის საშუალებითაც რობერტ სტურუამ საკუთარი თავი ახალგაზრდა თაობის უაღრესად საინტერესო რეჟისორთა რიგში ჩააყენა. გავიდა წლები და დღესაც, რეჟისორი რობერტ სტურუა გამუდმებით აოცებს და აღფრთოვანებულს ტოვებს განურჩევლად ყველას, დიდი თუ პატარა თაობის წარმომადგენლებს.